Vorkafdichtingen

Motorfietssuspensie uitgelegd: de terminologie ontrafeld

Voor veel motorrijders blijft de werking van de suspensie van een motorfiets een groot mysterie. Hoewel het makkelijk te zien is dat de op- en neergaande beweging wordt veroorzaakt door de veer, begrijpen de meeste motorrijders niet wat er zich binnenin afspeelt en wat nu echt het verschil maakt tussen goede en minder goede suspensie. Het is niet alleen belangrijk om deze essentiële onderdelen te kennen, maar op de lange termijn helpt het je ook om een betere en comfortabelere motorrijder te worden.

Hoe werkt motorfietssuspensie?

Zowel de schokdempers van een motorfiets als het veergedeelte van de voorvork kunnen worden onderverdeeld in twee hoofdonderdelen. De eenvoudige taak van de veer is om de belasting te dragen en de impact van hobbels en andere oneffenheden in de weg op te vangen. De taak van de demper is om de energie af te voeren die ontstaat wanneer de veer wordt ingedrukt en daarna weer uitrekt, meestal aangeduid als compressie en rebound. De ideale suspensie is er een waarbij je zelden doorslaat, maar die ook niet te hard aanvoelt. Het gaat er ook om hoe goed de suspensie je band op het wegdek houdt, zodat je zoveel mogelijk grip hebt.

Veren

De veer bestaat meestal uit gewikkeld staal en wordt bepaald door zijn veerconstante. De veerconstante is de kracht die nodig is om de veer in te drukken, gemeten in pond per inch. Er is bijvoorbeeld 100 lbs nodig om een veer met een veerconstante van 100 lbs/inch in te drukken. Voor elke inch compressie is 100 lbs kracht nodig. Er zijn dus 200 lbs nodig om deze veer 2 inch in te drukken. Dat wordt een lineaire veer of een veer met een rechte veerconstante genoemd. Progressive veren zorgen ervoor dat één veer verschillende veerconstanten kan hebben. Als de beginconstante bijvoorbeeld 100 lbs is voor de eerste inch, dan kan de tweede inch nog eens 120 lbs extra vereisen. En de derde inch misschien 150 pond. Deze progressieve veerconstante zorgt ervoor dat de veer zowel kleine hobbels als grote klappen kan opvangen zonder door te slaan.

Schokdempers

Nu je motorfiets een hobbel heeft "genomen", heeft de ingedrukte veer de energie van de klap opgeslagen. Zonder demper zou die energie als een stortvloed aan uitgaande kracht vrijkomen, waardoor de veer verder uitzet dan zijn statische lengte en de cyclus zich herhaalt tot de energie is verbruikt, met ongecontroleerd stuiteren als gevolg. Met alleen een veer zou je motor over de weg springen. De oplossing is het gebruik van een demper. De veerwerking wordt overgebracht op de olie en als warmte afgevoerd.

Veervoorspanning

Veervoorspanning is de meest verkeerd begrepen term binnen de suspensie. Veervoorspanning is de compressie van de veer terwijl het veeronderdeel volledig is uitgerekt. Denk aan een gedemonteerde schokdemper van een motor. Die is volledig uitgerekt en gewichtloos, maar een stelring drukt de veer een paar millimeter in. Dat is voorspanning. Voorspanning drukt de veer in om de belasting te verhogen die nodig is om de veerbeweging te laten beginnen. Het verandert ook de kracht die nodig is om het veerelement door te laten slaan. De veerconstante verandert er niet door.

Sag

Schokdempers werken in beide richtingen. Als alle gevaren op de weg hobbels waren, zouden schokdempers alleen met compressie te maken hebben. Helaas vereisen kuilen en andere gaten in de weg dat een schokdemper meteen in de andere richting uitrekt, dat is rebound. Met andere woorden, een schokdemper moet klaar zijn om direct in te drukken of direct uit te rekken om te voorkomen dat de motorrijder een schok krijgt. Hoe los je dat op?

Sag schiet te hulp!

Sag is het punt waarop een schokdemper iets inzakt onder het gewicht van de motor en de motorrijder, voordat hij aan het werk wordt gezet. De meeste schokdempers hebben verstelbare voorspanning om sag af te stellen. Free sag is hoeveel de motor "inzakt" onder zijn eigen gewicht. Free sag wordt gemeten vanaf het midden van de achteras tot een willekeurige positie boven de as, bijvoorbeeld een spatbordbeugel. Terwijl de motor van de standaard is, houdt een helper de motor rechtop. Door de achterkant stevig op te tillen, door de motor zo ver mogelijk omhoog te tillen aan het spatbord of rekje, worden de schokdempers ontlast en kan een free-sagmeting worden gedaan.

Rider sag wordt gemeten met de motorrijder op de motor, ook met alle uitrusting aan, en met een helper of twee die de motor ondersteunen. Het midden van de achteras wordt opnieuw gemeten tot dezelfde positie. Het verschil tussen de twee metingen is je uiteindelijke sag. Over het algemeen moet sag ongeveer 1/3 van de totale veerweg van je motor zijn. Dus als je motor een veerweg van 12 inch heeft, dan moet je rider sag 4 inch zijn (4 x 3 = 12). Maar dit hangt af van het gebruik, extra bagage en de voorkeur van de motorrijder. Raadpleeg je handleiding voor de exacte sag-metingen.